JOSTAILUAK

Umeen garpenerako jolastea ezinbestekoa da. Horretarako, askotan umeek jostailuak erabiltzen dituzte. Horregatik, jostailua osagarri bat izango da umeen jolasetan. Baina, jolastailu guztiak ez dira egokiak ezta seguruak izaten. Horregatik, gurasoek eta hezitzaileek adi egon behar gara eta umeentzako egokiak diren jostailuak erosi eta oparitu behar dizkiogu. Jostailu guztiak hezigarriak dira, horregatik, kontutan izan behar dugu jostailu bakoitzak zer garatzeko balio duen eta hau jostailu bat aukeratzerakoan kontutan izan behar dugu. Horrez gain, jostailuen aukeraketa egiterakoan umearen adina, zaletasunak, ingurunea, segurua izatea, besteak beste, izan behar dugu kontutan.

Gaiarekiko loturak:

Euskarazko produktuen katalogoa

Aser Lertxundiren iritzia (hezitzailea)

JOLASARI BURUZKO HISTORIA

web interesgarria

Nahiz eta gizarteak beti jolastu izan, oso zaila da jolasaren hasiera ezagutzea. Platon eta Aristoteles bezalako filosofoek eta Juan Amós Comenio (XVII), Juan Jacobo Rousseau, Giovanni Pestalozzi (XVIII) eta Friedrich Fröbel (XIX hasieran) pedagogoek jolasari buruz ikerketak egin zituzten. Baina, XIX. menderarte ez ziren jolasari buruzko lehenengo teoriak agertu. Teoria hauen bidez autore bakoitzak bere azalpena ematen du:

- Energiaren gehiegizkoa (sobrantea): Spencer-ek (1953) dio gorputzak energia gehiegi duela eta soberan dagoen energia helburu gabeko jardueratan erabiltzen dela.

-Prestakuntzarako ariketaren teoria: ( Groos, K., 1916) jolasa gerorako prestakuntza bat da, jolasak helduen artean bizitzeko prestatzen du.

-Teoria katartikoa: (Carr, H. A., 1902) Ikasi berriak diren jarduerak finkatzeko eta gaizki ikusita dauden tendentziak kontrolatzeko, emozio arriskutsuak adierazteko.

- Plazer emozionalaren teoria: (Bühler, 1930) jolasa plazerraren iturri bat da.

- Teoria kognitiboa: (Piaget, 1957) gure jokaera inguruarekiko adaptazio bat baino ez da. Jolas adaptazio horren adierazgarria.

- Teoria soziokognitiboa: (Vigotsky). Jolasa jarduera kognitibo bat da, eta ingurunearekin harremanetan dago, inguruneak ikaskuntzak sortzeko prozesua laguntzen bait du.

- Teoria sozio ekologikoa: (Harlow eta Meyer 1950) jokalariak parte hartzen dute, baina ez dira partaide bakarrak, inguruneak jokabideak markatzen ditu.

- Imitazio eta esplorazioaren teoria: (Wallon, 1941) Umeak errepikatzen ditu ikasi berriak dituen esperientziak, errepikatzen ditu, imitatzen ditu...Imitazioak esplorazioarantz eramaten du umea.

JOLASA ETA UMEAREN GARAPEN EBOLUTIBOA

Piageten ustez, inteligentzia inguruneko adaptazio bat da. Jolasak ingurunearekin harremanetan jartzeko balio du, ingurunea ezagutzeko, onartzeko, aldatzeko eta eraikitzeko erabiliz.

Faseak honako hauek dira:

- Inteligentzia sentsomotorea (0-2 urte): garai honetan jolas funtziolalak edo ariketa sinplekoak nabarmentzen dira.

- Inteligentzia errepresentatiboa ( 2-4 urte): gai honetan jolas sinbolikoak dira nagusi. Mota ezberdinak daude:

• Proiekziozkoak: Norberaren nahiak proiektatu objetu batean, adibidez, panpina batetan.
• Asimilaziozkoak: norberaren gorputzak asimilatzen ditu tresna baten ezaugarriak, adibidez, gorputzarekin abioia egin.
• Konbinaziozkoak: Pertsonai batzuk imaginatzen ditu eta hauek elkartu eta harremanetan jartzen ditu. Azken hau 4 urterekin hasten da.

- (4-7 urte) Arau jolasaren hasiera. (jolas sinbolikoaren bigarren fasea): Jolas sinbolikoak ez du horren beste indarrik, eta pixkanak jolas arautua sartzen da, ondoko baldintzak agertzen hasten direnean hasi egiten da:

• Egiten dituzten jolasak ordenatuak agertzen direnean, hau da, "lehenegoz egiten da hau... eta gero beste hau...".
• Bere inguruko mundua objetibotasun gehiagorekin adierazten du.
• Taldeko sinbolismoa agertzen da. Egoera kolektiboak biatzen dira, eta paperak banatu behar dira.

-Inteligentzia erreflexiboa (7 urtetik aurrera) Arau jolasak: Arauak harreman sozialak adierazten ditu, talde normaltasuna eta erregulartasuna izateko. Piageten ustez, "jolas arautuetan jarduera sentsomotoreak (lasterketak, jaurtiketak...) eta jarduera intelektualak nahasten dira eta gainera kideen artean kodigo batek markatutako lehia sortzen da".

ZER LORTU JOKO ETA JOLASEN BIDEZ?

Zer lortzen da jokoen bidez?

Jokoak hezitzaileek dugun ezinbesteko baliabide pedagogikoa da. Izan ere, jokoak hezitzeko balio dute , beraz, jokoen bidez umeak ondo pasatzen duten bitartean ikasi egiten dute. Eta horren ondorioz, oso erabilgarriak dira gauza asko ikasiteko. Jokoen bidez honako guzti hau landu dezakegu:

1. Motibazioa.

2. Sentimenduak adieraztea.

3. Sozializatzea.

4. Balio psikopedagogikoa. Hau da, baloreak transmititzea.

5. Memoria eta ikasketa lantzea.

6. Imaginazioa eta garapena.

7. Joku bakoitzaren helburu zehatzak.



Zer ematen dio jolasak umeari?

Jolasa umearen jarduera propio bat da, umearentzat jarduera naturala eta beharra bihurtzen dena eta hazkunde fisikoa, intelektuala, soziala eta afektuzkoa lortzeko ezinbestekoa dena. Jolasaren bidez umeak bere nortasuna sendotsen du. umeak jolasaren bidez ondokoa eskuratzen du:

1. Gauzak aztertu eta analizatzea.

2. Sormenarekin gozatzea.

3. Pentsamenduak kanporatzea.

4. Emozioak eta inpultsoak kaleratzea.

5. Fantasia liberatzea.

6. Debekatuta dagoen guztia egitea: kotxea gidatzea, ama izatea, agintzea, gauzak erostea...

JOLAS MOTAK

Ez dago jolasen sailkapen bakarra. Sailkapenak ugariak izan daitezke, adinaren arabera, aplikatzen diren egoeraren arabera eta abar. Nik oraingo honetan azken hau aukeratu dut, jolas mota ezberdinak daudelako eta talde bakoitzetakoak zertarako erabili dezakegun jakitea oso interesgarria eta hezitzaileentzako erabilgarria iruditzen zaidalako.

Aplikatzen diren egoeraren arabera jolas mota ezberdinak daude:

1. Aurkezpen eta ezagupen jolasak: hauek talde batean umeak ezagutzen ez direnen egiten dira, jolas moduan haien buruak aurkezteko eta elkar ezagutzeko. Era horretan, beste umeak haien izena, zaletasunak eta bestelako gauzak ezagutu dezakete.

2. Baieztapen jolasak: hauek bakoitzaren nortasuna taldean finkatzeko egiten dira.

3. Konfidantza jolasak: hitzak berak esaten du, jolas hauek besteengan konfidantza handitzeko egiten dira.

4. Komunikazioa jolasak: jolas hauek gorputz komunikazioa lamtzeko egiten dira. adibidez, mimika eginez jolasen bat egin.

5. Kooperazio jolasak: jolas hauetan taldeak helburu bat du eta guztiontzako berdina izango da, taldea ren ahalegin guztiak helburu hori lortzen jarri behar dituzte.

6. Arazoen jolasak: taldeak arazo bat konpondu behar du.

7. Distentzio jolasak: jolas hauek energia askatzeko ondo datozte. Hori dela eta, umeen artean arazoren bat gertatu denean edo giro txarra dagoenean jolas hauek oso aproposak izaten dira.

JOKOA ETA JOLAS: bi kontzeptu ezberdin

Euskeraz "juego" hitza bi ezberdin adiera ditu: jokoa eta jolasa.


JOKOA

Atsegin hartzeko, eta askotan dirua bitarte dela, egiten den jarduera arautua, lehiaketa-sistemaren edo zoriaren ondorioz irabazlea eta galtzailea sortzen dituena.
Jokoa normalean nagusiek egiten duten jarduera batekin erlazionatzen da, nahiz eta umeek ere jokoetara jolastu.
Kontzeptu hau konpetitiboa da, beti dago irabazle eta galtzaile bat eta beraz benetan jolasten da.

JOLASA

Ekintza natural bat da umeari olgeta, poztasuna eta atsegina ematen dizkiona. Beraz, jolasa kontzeptua batez ere, umeen jolasarekin erlazionatzen da.
Kontzeptu hau ez da konpetitiboa, hemen ez dira galtzaileak egongo.

NIRE BLOGAREN AURKEZPENA

Nire bitakora honetan umearentzat hain garrantzitsua den kontzeptu bati buruz hitz egingo dizuet: Jokoari edo jolasari buruz. Idazteko nik daukadan esperientziaz eta bilatuko dudan informazioaz baliatuko naiz, baita, begirale ikastaroan ikasitakoaz.
Besterik gabe, espero dut nire bloga zuentzako interesgarria izatea.